Căng Thẳng Chiến Sự Iran: “Cú Sốc” Đến Giá Dầu Thế Giới Và Thị Trường Dầu Nhờn

Trong những tuần gần đây, tâm điểm của nền kinh tế toàn cầu đổ dồn về khu vực Trung Đông khi xung đột quân sự liên quan đến Iran leo thang mạnh mẽ. Không chỉ dừng lại ở những biến động chính trị, cuộc chiến này đang trực tiếp “tiếp lửa” cho giá dầu thô và tạo ra một làn sóng áp lực khủng khiếp lên ngành sản xuất dầu nhờn (lubricants) trên toàn thế giới.

1. Giá dầu thế giới: “Nhảy múa” theo nhịp độ chiến sự

Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2/2026, thị trường năng lượng đã rơi vào trạng thái bất ổn chưa từng có.

• Vượt ngưỡng 100 USD/thùng: Chỉ trong vòng 1 tháng, giá dầu Brent và WTI đã liên tục phá vỡ các mốc kháng cự, có thời điểm chạm ngưỡng 120 – 150 USD/thùng. Đây là mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng năm 2022.
• Điểm nghẽn eo biển Hormuz: Việc Iran đe dọa hoặc làm gián đoạn lưu thông tại eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu – đã tạo ra tâm lý hoảng loạn. Khi nguồn cung bị đe dọa, giá dầu không còn phản ánh quy luật cung – cầu thuần túy mà bị chi phối bởi “phí rủi ro địa chính trị”.
• Dự trữ chiến lược bị bào mòn: Mặc dù IEA đã nỗ lực xả kho dự trữ (lên đến 400 triệu thùng), nhưng con số này chỉ như “muối bỏ bể” trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung kéo dài từ Trung Đông.

2. Tác động dây chuyền đến thị trường dầu nhờn

Khác với xăng dầu (nhiên liệu), dầu nhờn có một đặc thù riêng nhưng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ giá dầu thô thông qua nguyên liệu đầu vào là dầu gốc (Base Oil).

Chi phí nguyên liệu đầu vào tăng phi mã

Dầu thô là thành phần chính để sản xuất dầu gốc (chiếm 70-90% thành phần dầu nhờn thành phẩm). Khi giá dầu thô tăng 30-50%, giá dầu gốc nhóm I, II và III cũng tăng theo tương ứng. Điều này buộc các nhà sản xuất dầu nhớt phải điều chỉnh bảng giá bán lẻ liên tục để bảo vệ biên lợi nhuận.

Đứt gãy chuỗi cung ứng phụ gia

Iran và các quốc gia vùng Vịnh không chỉ xuất khẩu dầu thô mà còn là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng hóa dầu. Chiến sự khiến việc vận chuyển các loại phụ gia chuyên dụng trở nên khó khăn, thời gian giao hàng kéo dài và chi phí vận tải biển (logistics) tăng vọt do phí bảo hiểm vùng chiến sự cao ngất ngưỡng.

Áp lực lên các doanh nghiệp vận tải và sản xuất

Dầu nhờn là “máu” của máy móc. Việc giá dầu nhờn tăng cao kết hợp với giá nhiên liệu leo thang tạo thành “gọng kìm” siết chặt chi phí vận hành của các doanh nghiệp vận tải, logistics và các nhà máy công nghiệp.

3. Dự báo kịch bản cho tương lai

Theo các chuyên gia kinh tế, thị trường dầu mỏ trong quý 2/2026 sẽ phụ thuộc vào hai kịch bản chính:

1. Kịch bản hạ nhiệt: Nếu các nỗ lực ngoại giao (như kế hoạch hòa bình 15 điểm của Mỹ) thành công, giá dầu có thể quay về vùng 80 USD/thùng vào cuối năm.
2. Kịch bản leo thang: Nếu xung đột lan rộng sang các cơ sở hạ tầng dầu khí của các nước láng giềng, giá dầu có thể chạm mốc 200 USD/thùng. Khi đó, giá dầu nhờn thành phẩm sẽ thiết lập một mặt bằng giá mới, gây lạm phát trên quy diện rộng.